آموزش رنگ كردن لباس در خانه با مواد طبیعی
رنگ كردن لباس با مواد طبیعی
لطفا این مقاله را تا انتها بخوایند، نکات مهم در پایان مقاله
با مواد طبیعی مانند زردچوبه، کلم، چای، پیاز، لبو میتوان پارچه را رنگ کرد. ما در سایت دانشکده نساجی تک تک این موارد را بررسی کردیم و مقاله جداگانه پیرامون این موضوع نوشتهایم که در زیر میتوانید آنها را مطالعه نمایید.
- رنگ کردن لباس با زردچوبه
- رنگ کردن لباس با لبو
- رنگ کردن لباس با کلم قرمز
- رنگ کردن لباس با چای
- توت
- توت فرنگی
- زرشک
- زعفران
نکته مهم: شما نمیتوانید لباس با جنس پلیاستر (پلاستیکی) را نمیتوانید در خانه رنگرزی کنید، چون برای رنگرزی پلیاستر نیاز به دیگهای در بسته تحت فشار دارید که با اعمال فشار دمای آب را تا 130 درجه افزایش میدهند و با رنگزای دیسپرس عملیات رنگرزی انجام میشود پس تمام صحبت ما در این مقاله لباسهای پنبهای – ویسکوز است.

نکات خیلی مهم
- عملا شما نمیتوانید با چای چیزی را رنگ کنید پس وقتتان را هدر ندهید، ویدئوهایی که در اینستاگرام میبینید شایعهای بیش نیست.
تثبیت رنگ بعد از رنگرزی لباس
دوست من مهمترین نکته بعد از رنگرزی افزایش ثبات رنگ بر روی لباس یا پارچه است. پس دقت کنید که فرآیندهایی باید انجام شود تا رنگ ایجاد شده بر روی لباس یا پارچه تثبیت شود.
چگونه رنگ لباس را تثبیت کنیم؟
برای جلوگیری از رنگدهی لباس بعد از شستوشو، میتوانید از روشهای زیر استفاده کنید:
اضافه کردن نمک به آب شستوشو برای تثبیت رنگهای طبیعی
استفاده از سرکه سفید برای تثبیت رنگهای مصنوعی
شستن لباس با آب سرد و مواد شوینده ملایم
مواد طبیعی سرمهای
مواد طبیعی سبز
مواد طبیعی طوسی
مواد طبیعی مشکی
مواد طبیعی آبی
قرمز و صورتی: چغندر تازه یا پودر چغندر ، انار، گلبرگ های رز قرمز و صورتی، هسته آووکادو
پرتقالی: هویج، زردچوبه، دانه های کره یا پوسته
زرد: گل همیشه بهار، گلبرگ های آفتابگردان، پاپریکا، برگ کرفس، پوست پیاز
سبز: اسفناج، برگ نعناع، یاس بنفش، کنگر فرنگی
نیلی: کلم بنفش، زغال اخته، شاه توت، وود، لوبیا سیاه
رنگرزی لباس و پارچه با آنتوسیانین ها:
رنگرزی با آنتوسیانین ها، که رنگدانه های طبیعی موجود در میوه ها و سبزیجات مختلف هستند، می تواند یک روش سرگرم کننده و دوستدار محیط زیست برای رنگ آمیزی پارچه ها باشد. در اینجا یک راهنمای گام به گام برای رنگرزی با آنتوسیانین آورده شده است:
مواد مورد نیاز
1. پارچه: الیاف طبیعی مانند پنبه، ابریشم یا پشم بهترین عملکرد را دارند.
2. منبع آنتوسیانین: میوه ها (مانند زغال اخته، شاه توت، گیلاس، کلم قرمز) یا سبزیجات.
3. دندانه (اختیاری): برای حفظ بهتر رنگ، از موادی مانند زاج سپید (سولفات آلومینیوم پتاسیم) استفاده کنید.
4. آب: برای جوشاندن و آبکشی.
5. ظرف : غیر واکنشی (استیل یا پیرکس).
6. صافی: برای جدا کردن رنگ از مواد گیاهی.
7. دستکش: برای محافظت از دستان شما در برابر لک.
8. همزن: چوبی یا پلاستیکی.
9. نمک(اختیاری): برای جذب بیشتر رنگ بر روی کالا
مراحل رنگرزی با مواد طبیعی
1. پارچه را آماده کنید
– پارچه را بشویید تا هرگونه چربی یا کثیفی از بین برود.
– دمکردن (اختیاری): در صورت استفاده از موز، طبق دستور آن را در آب داغ حل کنید، سپس پارچه را حدود یک ساعت خیس کنید. بشویید و بگذارید خشک شود.
2. استخراج ماده رنگی
– میوه ها یا سبزیجات غنی از آنتوسیانین خود را به قطعات کوچک خرد کنید.
– آنها را در قابلمه ای قرار دهید و به اندازه ای آب اضافه کنید که روی مواد را بپوشاند.
– مخلوط را حدود 30-60 دقیقه روی حرارت ملایم بجوشانید. هرچه بیشتر بجوشانید، غلظت رنگ بیشتر می شود.
– پس از اتمام، مایع را از طریق یک صافی مشبک یا پارچه پنیر صاف کنید تا رنگ از مواد گیاهی جدا شود.
3. پارچه را رنگ کنید
– رنگ استخراج شده را بجوشانید.
– پارچه آماده شده خود را به قابلمه اضافه کنید. مطمئن شوید که کاملاً در آب فرو رفته است.
– به مدت 30 دقیقه تا یک ساعت بجوشانید و هر از گاهی هم بزنید. هرچه بیشتر آن را رها کنید، رنگ آن عمیق تر می شود و همزدن بیشتر باعث یکنواختی کار می شود. درصورتی که بخواهید طرح بر روی پارچه تشکیل شود به روش رنگرزی گره رنگرزی کنید.
4. بشویید و خشک کنید
– وقتی به رنگ دلخواه رسیدید، پارچه را از حمام رنگ بردارید.
– آن را زیر آب سرد بشویید تا آب شفاف شود تا رنگ اضافی پاک شود.
– آویزان کنید تا خشک شود به دور از نور مستقیم خورشید برای جلوگیری از محو شدن.
نکاتی برای بهترین نتایج
– نمونه های آزمایشی: همیشه ابتدا روی نمونه های پارچه ای کوچک تست کنید تا ببینید رنگ چگونه ایجاد می شود.
– حساسیت به pH: آنتوسیانین ها می توانند بر اساس سطوح pH تغییر رنگ دهند. افزودن سرکه (اسیدی) در مقایسه با جوش شیرین (قلیایی) می تواند شید های متفاوتی ایجاد کند.
– نحوه نگهداری: اگر می خواهید بعداً بیشتر رنگ کنید، رنگ باقیمانده را چند روز در یخچال نگهداری کنید.
اقدامات احتیاطی ایمنی
– برای جلوگیری از لکه دار شدن دست ها از دستکش استفاده کنید.
– در محیطی با تهویه مناسب کار کنید، مخصوصاً هنگام استفاده از موم.
آزمایش با منابع مختلف آنتوسیانین می تواند رنگ های زیبای متنوعی را به دست آورد! از پروژه رنگرزی طبیعی خود لذت ببرید!
در تصویر زیر الیاف ابریشم در پی اچ های مختلف توسط آنتوسیانین رنگرزی شده است.

نکات:
– رنگ های آنتوسیانین می توانند بر اساس PH از نظر رنگ متفاوت باشند. به عنوان مثال، کلم قرمز می تواند سایه های آبی را در شرایط قلیایی (افزودن جوش شیرین) و صورتی در شرایط اسیدی (افزودن سرکه) ایجاد کند.
– ابتدا روی یک نمونه پارچه کوچک تست کنید تا ببینید چگونه رنگ را می گیرد.
– به خاطر داشته باشید که رنگ های طبیعی ممکن است به مرور زمان و با شستشو کمرنگ شوند، بنابراین با پارچه های رنگ شده را با مواد شستشوی ملایم بشویید.
– دو نمونه از میوه های غیر خوراکی که سرشار از آنتتوسیانین ها می باشند و می توانید برای رنگرزی استفاده کنید، یکی گیاه آقطی سیاه و دیگری گیاه سرخاب کولی مب باشند که در جنگل های شمال و برخی استان های دیگر به وفور یافت می شوند.
از پروژه رنگرزی طبیعی خود لذت ببرید!
سرچشمه ها:
الهام گرفته از سایت کمیکال
https://byjus.com/chemistry/anthocyanins/
https://byjus.com/biology/difference-between-anthocyanin-and-anthocyanidin/
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0176161717300445
https://7dvariety.com/flavonoids-purpose-benefits-and-effects-to-the-body/
https://health.clevelandclinic.org/anthocyanins
https://www.britannica.com/science/anthocyanin
https://en.wikipedia.org/wiki/Anthocyanin















