تکمیل

پارچه خار خورده چیست

خارزنی پارچه یکی از فرآیندهای تکمیل پارچه در صنعت نساجی است که طی آن سطح پارچه به‌وسیله سوزن‌ها یا غلتک‌های مخصوص، پرزدار یا مخملی می‌شود. این فرایند باعث افزایش نرمی، ضخامت و لطافت پارچه شده و باعث بهبود ویژگی‌های ظاهری و لمسی آن می گردد. خارزنی معمولاً در مراحل پایانی تولید و تکمیل پارچه و پیش از بسته‌بندی انجام می‌شود.

فرآیند خارزنی در چند مرحله انجام می‌شود. ابتدا پارچه به‌صورت رول وارد دستگاه می‌شود. سپس غلتک‌هایی که با سوزن‌ها یا سطح زبر پوشیده شده‌اند، به‌صورت مداوم روی سطح پارچه حرکت می‌کنند. این حرکت دستگاه باعث کشیده شدن پرزها و ایجاد بافتی کرکی یا مخملی می‌شود. در پایان، پارچه خارزده ممکن است تحت عملیات تثبیت یا فینیش نهایی قرار گیرد.

پارچه خار خورده چیست

دستگاه‌های خارزنی پارچه
برای انجام خارزنی، از دستگاه‌های مخصوصی استفاده می‌شود که مجهز به غلتک‌های پر از سوزن یا پوشیده از سطح زبر هستند. این دستگاه‌ها با حرکت یکنواخت، پرزهای سطح پارچه را بیرون می‌کشند. این عمل باعث بافتی نرم، کرکی یا مخملی پارچه می شود. برخی دستگاه‌ها امکان تنظیم سرعت، فشار و تعداد دور خار زدنی را نیز فراهم می‌کنند.

نتیجه نهایی خارزنی، ایجاد سطحی لطیف، یکنواخت و پرزدار است. این تغییرات باعث افزایش خاصیت عایق‌بودن، گرمای بیشتر و ظاهر جذاب‌تر پارچه می‌شود. خارزنی همچنین باعث بهبود خواص فیزیکی مانند افزایش حجم و نرمی و بهبود قابلیت جذب رطوبت می‌شود.

آیا همه‌ی پارچه‌ها قابلیت خارزنی دارند؟
خیر. خارزنی برای برخی پارچه‌ها مانند پنبه، پشم و پلی‌استر مناسب‌تر است. پارچه‌های ظریف یا با بافت بسیار ریز ممکن است در این فرآیند آسیب ببینند یا نتیجه مطلوبی ندهند. انتخاب نوع پارچه و تنظیم مناسب دستگاه در این فرآیند بسیار اهمیت دارد.

خار زدن در تکمیل پارچه
در پارچه های زمستانه که نیاز به ضخامت بیشتری نسبت به پارچه های تابستانه دارد کاربرد وسیعی دارد و می توان از آن استفاده کرد. این نوع تکمیل که معمولا برای دورس های سه نخ استفاده می شود، در دستگاه های خار پارچه برای پشت پارچه ها به کار می برند.

پارچه دورس خار خورده

این کلمه همچنین در اصطلاحات عامیانه ای که در میان بازاریان نیز رایج است، به نام توکرک نیز معروف است. این کار به دلیل محبوس کردن هوای بیشتر در میان پارچه می تواند باعث نگهداری گرمای بیشتر بدن شده و از آنجایی که هوا عایق خوبی برای گرما محسوب میگردد بسیار موثر واقع می شود. از این رو این پارچه ها برای استفاده در پوشاک زمستانی کاربرد فراوان دارند و برای پارچه های دورس بافت استفاده میشود.

با توجه به اینکه پارچه های دورس سه نخ مناسب تر هستند تا این نوع عملیات تکمیل را روی آن انجام داد، این کار را معمولا برای دورس های دو نخ به کار نمی برند. البته برای دورس های دونخ نیز این کار قابل اجرا می باشد. این کار برای آن ها توصیه نمیگردد زیرا محصول نهایی از کیفیت خوبی برخوردار نخواهد بود.

این عملیات را با پارچه براش خورده اشتباه نگیرید.

چه پارچه‌هایی را خار می‌زنند؟

پارچه‌هایی مانند پارچه دورس و پارچه سلانیک خار زنی می‌شوند.

پارچه دورس خار خورده

خار زنی پارچه دورس

فروش نوار خارزنی ساخت ايتاليا
جهت دستگاه خارزنی

نوار خارزنی 28/32 پایه بلند
کف لاستیکی قرمز رنگ
جهت دستگاه های خارزنی تک درام و درام پایین دستگاه های خارزنی دو درام

نوار خارزنی کف نمدی
جهت دستگاه های خارزنی تک درام و درام بالای دستگاه های خارزنی دو درام

برس تمییزکن سوزن های خار درام پایین

برس تمییزکن سوزن های خار درام بالا

دسته نگهدارنده و برس تمییزکن دستی (قابل تعویض) سوزن های خار

برس تمییزکن دستگاه های کاردینگ ریسندگی

نوارهای بافندگی مورد استفاده در دستگاه های بافندگی پولیش بافی گردباف

Mobile: 0910 852 8030

دستگاه خار زنی پارچه

ماشین تکمیل خارزنی

منظور از خارزنی بیرون آوردن انتهای الیاف از نخ های پارچه است و پرز دار کردن سطح آن می باشد . به این ترتیب انتهای الیاف سطح پارچه را پوشش داده و علاوه بر نرم تر کردن زیر دست مقدار هوای محبوس را افزایش داده و در نتیجه قدرت عایق بندی گرمایی پارچه را به مقدار قابل توجهی افزایش می دهد. سطح مویی حاصل از خار زنی ظاهر بعضی از پارچه ها را بهتر نموده و همچنین بعضی از عیوب را می پوشاند.بر اثر خار زدن رنگ پارچه نیر ملایم تر می گردد.

پارچه هایی که برای خارزنی در نظر گرفته می شوند باید از نخ هایی بافته شده باشند که تاب کمی را داشته باشند تا انتهای الیاف ، با نیروی کمی بیرون آورده شوند ، وجود کمی روغن همراه نخ ها به آسانی خار زنی کمک می کند. پارچه را می توان از یک یا دو رو خار زد.

ماشین خار زنی از یک سیلندر اصلی تشکیل شده است که دور آن را غلتک های کوچکی ولی با طول مساوی با سیلندر اصلی احاطه کرده اند. تعداد این غلتک ها ممکن است بین 24 تا 30 عدد تغییر کند. در ابندا سطح غلتک های خارزنی از بوته های خار پوشانده میشد ولی در ماشین های امروزی و جدید سوزن های ویژه جانشین بوته خار گردیده است.

قسمت های دیگر ماشین خار را غلتک های تغذیه، غلتک های راهنما ، غلتک های بالا برنده تنش و قیچی تشکیل می دهد.سیلندر حرکت خود را از شفت اصلی گرفته و غلتک های خارزن حرکت خود از تسمه هایی که با دو سر آنها در تماس می باشند ، میگیرد.

پوشش غلتک های خار زن ، معمولا نوار های سوزنی به عرض یک اینچ میباشدکه به دور غلتک پیچیده می شوند و به عنوان پایه معمولا از سه لایه پارچه به هم چسبانده شده که با یک لایه از لاستکی ولکانیزه شده (جهت کاهش اثر رطوبت) پوشیده شده اند استفاده می گردد. نوارهای معمولی دارای 164 سوزن در اینچ مربع می باشند که این تعداد ممکن از 246 نیز برسد.

پارچه های پشمی در مقایسه با پارچه های فاستونی بیشتر خار زده می شوند. ماشین های خارزنی ممکن است از نوع تک یا دوبله باشد. در ماشین های از نوع تک جهت حرکت غلتک های خارزن مخالف جهت حرکت سیلندر اصلی است در ضمن جهت نوک سوزن ها در جهت حرکت غلکت خار زن است.شدت خار زنی بستگی به سرعت های نسبی پارچه و غلتک های خارزن دارد و برای کسب اثر خارزنی موثر باید سرعت خطی غلتک های خارزن بیش از سرعت پارچه باشد و با ازدیاد سرعت سطحی غلتک های خارزن شدت خارزنی هم افزایش می یابد. اختلاف در سرعت های نسبی سیلندر ، پارچه و غلتک های ارزن مهم بوده و بطور کلی راندمان خارزنی به این فاکتور ها بستگی دارد. برخلاف ماشین تک که در آن جهت حرکت پارچه مخالف حرکت سیلندر اصلی میباشد در ماشین دوبله که همچنین برای خار زنی پارچه های پشمی و مخصوصا پتویی مورد استفاده قرار می گیرد پارچه و سیلندر اصلی دارای جهت حرکت مشابه بوده و جهت حرکت آنها مخالف غلتک های خارزن میباشد. جهت نوک سوزن های غلتک های خارزن در این ماشین بصورت یک در میان مشابه و مخالف جهت حرکت سیلندر میباشند، غلتک های خاب و غلتک های که جهت نوک سوزن های آنها مخالف جهت سیلندر و پارچه می باشد ، غلتک های ضد خاب نام دارند.

مقدار حداکثر خارزنی وقتی حاصل می شود که غلتک های خاب به آهستگی و غلتک های ضد خاب با سرعت زیاد دوران کنند. خارزنی دارای شدت عمل بیشتری نسبت به خارزنی تک میباشد.اثر کسب شده از خارزنی به ترکیب و ساختمان پارچه و شرایط خارزنی بستگی دارد و بطور کلی پارچه هایی با بافت کم تراکم راحتتر خار زده می شوند.

نخ های با تاب بیشتر و همچنین نخ های دولا تابیده شده نسبت به نخ های کم تاب تر و نخ های یک لا سختتر خار زده می شوند. پارچه های تهیه شده از پشم با طول کوتاه دارای پرز کوتاه و متراکم بوده و در حالیکه پارچه های تهیه شده از پشم های ضخیم و طویل تر ظاهر موئی تری را دارا میباشند.پارچه های با بافت ساده یا سرژه با پود های کم تاب معمولا برای خارزنی ترجیح داده می شوند . پارچه های تریکو را هم می توان در صورت پایین بودن تاب نخ خار زد.جهت جلوگیری از کاهش استحکام ممکن است تار یا پود را از یک نخ قوی تر انتخاب نمود و یا پارچه تریکو را با یک نخ قوی و یک نخ کم تاب بافت. خار زنی عموما برای پتو ، پارچه های پالتویی پشمی و همچنین پارچه های زیر پوشی ، پیراهنی و لباس های پنبه ایی می باشد.

عیوب خارزنی:

  • رگه : علت به وجود آمدن رگه وجود تنش نایکنواخت در نخ های تار یا پود میباشد.
  • لبه های معیوب : با طراحی بد لبه و یا پیچ خوردن آن ، این عیب را باعث می گردد.
  • خارزنی نا یکنواخت : این عیب به علت توزیع نا برابر رطوبت و مواد کمکی می باشد.
  • مواضع کم یا زیاد خار خورد : این عیب ممکن است بر اثر چروک شدن پارچه شکل گیرد.
  • کاهش استحکام پارچه : خار زدن بیش از حد باعث کاهش استحکام مخصوصا در جهت پود می گردد.
  • پرز نایکنواخت : وجود این عیب به دلیل خارزنی خیلی سریع می باشد.

مقاله مرتبط: پارچه براش خورده چیست؟

تورج قربانی - آریا نخ

تورج قربانی ، کارشناس ارشد شیمی نساجی از دانشگاه امیرکبیر، موسس کارخانه جوراب کجال و مجموعه نخ جوراب بافی آریا نخ

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا