شاید جالب باشد در صنعت نساجی مانند صنعت تولید فرش ماشینی و یا تولید جوراب از الیاف اکریلیک بجای پشم استفاده میکنند جون خواص شبیه به پشم را از خود نشان میدهد.
الیاف پشم مصنوعی از کجا پیدا شد؟
در سال 1940 طبق معمول شرکت دوپون آمریکا (DuPont) دوباره کشف جدید انجام داد و آن هم تولید پشم مصنوعی (اکریلیک) بود. الیاف طبیعی مانند پشم و پنبه بسیار گران بود و بعد از جنگ جهانی سر و کله الیاف مصنوعی پیدا شد.
اکریلیک ، آکریلیک یا آکرولیک، لیفی مصنوعی و از خانواده پلی وینیل ها می باشد که از سال 1949 میلادی وارد بازار شده است.
ماده اولیه یا پلیمر اکریلیک، «پلی اکریلونیتریل» یا به اختصار PAN می باشد. اکریلیک علاوه بر آن که خاصیت بازگشت پذیری بسیار خوبی دارد، عایق حرارتی خوبی نیز هست. از این رو،جایگزین بسیار خوبی برای پشم در خاب فرش می باشد.
این دو ویژگی اکریلیک، در بین تمامی الیاف منحصر به فرد است و تقریباً هیچ لیف طبیعی یا مصنوعی دیگری این دو ویژگی را به صورت همزمان ندارد. استحکام اکریلیک، متوسط و بین 2/2 تا 3 گرم بر دنیر و ازدیاد طول تا حدّ پارگی آن بالا (بین 28% تا 35 %)می باشد.
چگالی آن حدود 17/1 گرم بر سانتی متر مکعب بوده، سبک تر از الیاف پشم،پنبه،پلی استر و ویسکوز است. جذب رطوبت اکریلیک بسیار کم و در حدود 1 است. این لیف نقطه ذوب ندارد و مقاومت ان در حرارت و نور خورشید بالاست.
یکی از مشکلات تولید اکریلیک،خطرات زیست محیطی پساب های کارخانجات تولید الیاف الکریلیک است که باعث شده از حدود سال 2000 میلادی به بعد، تولید الیاف اکریلیک در اروپا و آمریکا بسیار کاهش یافته است. به دلیل وجود گروه های نیتریل در ساختار الیاف اکریلیک، این لیف همواره در معرض اتهام سرطان زایی بوده است.
پرزدهی نخ خاب فرش نیز به عنوان یک تهدید بهداشتی برای ریه افراد، به ویژه کودکان مطرح بوده است.
اکریلیک، در صنعت فرش ماشینی کشورهایی مانند ایران،ترکیه، مصر و عربستان طرفداران خود را دارد. لیکن در بسیاری از کشورهای اروپایی و امریکا، به دلیل برخی مسایل بهداشتی و زیست محیطی که قبلاً بدان اشاره شد، استفاده از نخ اکریلیک در خاب فرش مرسوم نبوده و حتی ممنوع شده است.
به طور کلی، الیاف اکریلیک نسبت به سایر الیاف متداول،گران تر بوده و به تبع آن،نخ خاب اکریلیک نیز گران ترین نوع نخ خاب در صنعت فرش ماشینی ایران می باشد.
برای تهیه نخ خاب اکریلیکی،از خط ریسندگی «نیمه فاستونی»استفاده می شود.
نخ اکریلیک هیت ست و فرش هیت ست
الیاف هیت ست (Heat Set) نوعی الیاف مصنوعی، معمولاً اکریلیک، هستند که طی فرآیندی به نام هیت ستینگ، شکل دائمی به خود میگیرند. در این فرآیند، الیاف در دمای بالا و تحت فشار بخار آب قرار میگیرند تا ساختار مولکولی آنها تغییر کرده و شکل ثابتی پیدا کنند. این فرایند باعث بهبود خواص فیزیکی و ظاهری الیاف شده و آنها را مقاومتر در برابر چروک شدن، پرزدهی، تغییر شکل و رنگپریدگی میکند.
فرش هیت ست فرشی است که در بافت آن از الیاف هیت ست شده استفاده شده است. این فرشها به دلیل خواص منحصر به فرد الیاف هیت ست، از جمله نرمی، لطافت، مقاومت بالا و عدم تغییر شکل، بسیار محبوب هستند.
فرش اکریلیک هیت شده ۱۰۰% به این معنی است که تمام الیاف استفاده شده در فرش از نوع اکریلیک هیت ست بوده و هیچ الیاف دیگری در بافت آن به کار نرفته است. این نوع فرشها دارای بالاترین کیفیت و بهترین خواص فیزیکی هستند.
مزایا و معایب فرش هیت ست
این فرشها دارای بالاترین کیفیت بافت هستند و هیچ گونه معایبی ندارندو مزایای این فرش را در ادامه میخوانید:
نرمی و لطافت: فرشهای هیت ست خصوصا در نوع ۷۰۰ شانه پاخور بسیار نرمتری دارند.
مقاومت بالا: این فرشها در برابر سایش، پرزدهی، تغییر شکل و رنگپریدگی بسیار مقاوم هستند.
ضد حساسیت: الیاف اکریلیک هیت ست باعث ایجاد حساسیت نمیشوند و برای افرادی که دارای حساسیت هستند، مناسب است.
سهولت در تمیز کردن: لکهها به راحتی از روی فرشهای هیت ست پاک میشوند.
عمر طولانی: الیاف این فرشها هنگام هیت ست شدن به یکدیگر نزدیکتر میشوند و به اصطلاح به همدیگر جوش میخورند به همین دلیل دارای عمری طولانی هستند و سالها میتوان از آنها استفاده کرد.
