آب ژاول اسید است یا باز علوم ششم – وایتکس

آب ژاول که در فارسی به آن مایع سفید کننده و وایتکس نیز گفته می‌شود، محلولی است که برای گندزدایی ، سفیدکردن و بو زدایی به کار می‌رود. این محلول را برتوله، کشف کرد و چون نخست در محله ژاول پاریس Javel – Paris. تولید می‌شد، به آب ژاول معروف شد.

کاربرد
آب ژاول را برای گندزدایی و بوزدایی به کار می‌برند. از این ماده در صنعت به عنوان رنگ‌ زدا و سفیدکننده پارچه و خمیر کاغذ استفاده می‌شود. در خانه‌ها برای ضدعفونی کردن سبزی‌ها و سفید کردن رخت‌ها به هنگام رختشویی از آب ژاول استفاده می‌کنند. این محلول با نام‌های گوناگون در بازار به فروش می‌رسد.

آب ژاول اسید است یا باز علوم ششم

یکی از سوالات و ابهاماتی که خیلی از مشتریان دارند این است که فکر می کنند آب ژاول یا وایتکس یک نوع اسید است.
در صورتی که وایتکس در همه درصدها یک باز به حساب می آید.
یکی از عللی که مردم فکر می کنند اسید است چون باعث حساسیت و سوختگی می شود. خوب است بدانید قلیاهای با خلوص بالا گاهی در سوختگی از اسید بدتر هستند.

PH وایتکس و آب پرتقال چند است؟؟؟؟؟؟

کاغذ ph آبی می شود پس باز میباشد. پی اچ وایتکس یا همون آب ژاول 12.25 که قلیایی بسیار قوی است
پی اچ آب پرتقال 3.1 که اسید آن متوسط است

تفاوت آب ژاول با وایتکس

در پاسخ به این سوال لازم است بگوییم که آب ژاول در واقع همان وایتکس می باشد و هیچ تفاوتی با هم ندارند. ماده زرد رنگ هیپوکلریت سدیم با خاصیت ضدعفونی کنندگی و لکه بری با نام های مختلفی از قبیل آب ژاول، وایتکس، اکسید کلرید سدیم و آنتی فرمین و javel water و vaytex bleach شناخته شده است.

غلظت وایتکس در بازار ایران

آب ژاول وقتی تولید می شود دارای خلوص 15 درصد یا به اصطلاح 15 اکتیو می باشد. آب ژاول 15 درصد دارای بالاترین خلوص است که در بسیاری از کارها باید ژاول به صورت 15 درصد باشد تا کارایی داشته باشد.

بسیاری از فروشندگان این محصول را رقیق سازی کرده و در خلوص 7 درصد (وایتکس خانگی) به فروش میرسانند.
لازم به ذکر است بدانید آب ژاول 15 درصد را نباید به صورت خالص در منزل استفاده کنید و حتما با آب رقیق سازی نمایید. وایتکس خانگی معمولا دارای خلوص 3 تا 5 درصد است که در بازار و فروشگاه ها عرضه می شود.
به هیچ عنوان وایتکس های خانگی را برای استفاده در استخر به عنوان کلر مایع پیشنهاد نمی کنیم زیرا بسیار بی کیفیت می شود.

هفت شوینده خانگی که هرگز نباید باهم ترکیب شوند:

1. مایع سفیدکننده (وایتکس) + الکل
   تولید کلروفرم و اسید هیدروکلریک می‌کند که می‌تواند منجر به آسی به سیستم عصبی، ریه، کلیه، کبد، چشم و پوست شود.
2. مایع سفیدکننده + آمونیاک
   ترکیب این 2 ماده موجب تولید گازهای سمی می‌شود که آسیب شدیدی برای دستگاه تنفس به همراه خواهد داشت، همچنین ترکیب مقادیر زیاد این دو با یکدیگر می‌تواند موجب انفجار خطرناکی شود.
3. مایع سفیدکننده + سرکه
   این ترکیب تولیدگاز سمی می‌کند و می‌تواند موجب سوختگی چشمی و آسیب به ریه‌ها می‌شود.
4. مایع سفیدکننده + انواع مواد تمیزکننده
   موجب تولید گازهای سمی کلر می‌شوند که حتی قرار گرفتن در معرض کمترین مقدار آن هم می‌تواند موجب مشکلات شدید تنفسی و بینایی شود.
5. جوش شیرین + سرکه
   خطرناک‌ترین حالت آن این است که این دو را در یک ظرف دربسته مخلوط کنید که می‌تواند باعث انفجار شود.
6. سرکه + آب اکسیژنه
   تولید اسید پراستیک می‌کند و می‌تواند موجب آسیب به پوست، چشم‌ها، گلو، بینی و ریه‌ها شود.
7. مخلوط کردن مارک‌های مختلف از یک ماده تمیزکننده
   به یاد داشته باشید که هر شرکت فرمول منحصر به فرد خود را دارد و مخلوط کردن آن‌ها می‌تواند موجب یک واکنش شیمیایی نامطمئن و خطرناک شود.

تفاوت ظاهری آب ژاول 15 درصد با وایتکس خانگی
آب ژاول دارای رنگ زرد می باشد و در صورتی که با آب رقیق سازی شود رنگ خود را از دست می دهد و هرچه این میزان رقیق سازی بیشتر شود به رنگ آب (شفاف) نزدیک تر می شود.
آب ژاول 15 درصد را به عنوان کلر مایع استخر نیز استفاده می شود.
وایتکس خانگی به عنوان سفید کننده و ضدعفونی کننده در منازل و بیمارستان ها استفاده می شود.
آب ژاول 15 درصد دارای قدرت خورندگی بالایی می باشد.

ویژگی‌های شیمیایی
آب ژاول (مایع سفید کننده و وایتکس نیز گفته می‌شود)محلولی است حاوی درصدی از هیپوکلریت سدیم (NaOCl) در آب. این نسبت بسته به مصارف مختلف، متفاوت است.
آب ژاول ماده‌ای سمی است و رنگ آن نزدیک به زرد و طعم و بوی آن تند است. خاصیت ضدعفونی کننده آب ژاول به دلیل تولید کلر آزاد می‌باشد. چنانچه به اشتباه نوشیده شود باید فورا شیر نوشید.

فرایند تولید
آب ژاول را از دمیدن گاز کلر درمحلول سدیم هیدروکسید تهیه می‌کنند. از جمله آزمایش‌هایی که روی آب ژاول انجام می‌شود تعیین مقدار کلر آزاد و تعیین مقدار NaOHاست.
آب ژاول محلولی ناپایدار است ودر اثر حرارت و نور به تدریج خاصیت خود را از دست می‌دهد.

تولید به روش تزریق گاز کلر

Cl۲ + NaOH —-> NaClO + NaCl + H۲O

همانطور که از واکنش بالا پیداست، چنانچه گاز کلر را در محلول سود سوزآور وارد کنید، آب ژاول تولید می‌شود. تمامی مخازن و لوله‌های داخل آن که برای تولید مایع سفید کننده بکار می‌روند باید از جنس PVC باشند، زیرا گاز کلر در مجاورت با رطوبت با هر فلزی ترکیب می‌شود و باعث خوردگی آن می‌شود.

در داخل مخزن سود را میریزند و از پایین گاز کلر را وارد می‌کنند. میل ترکیبی گاز کلر با سود بسیار زیاد است، به همین دلیل گاز کلر در خلال زمانی که از ته مخزن به سطح مخزن می‌رسد، جذب می‌شود.

در اینجاست که هرچه خروجی گاز کلر از سطح مخزن کمتر باشد نشان دهنده این است که واکنش دارد به خوبی صورت می‌گیرد.

آنچه در رابطه با تهیه آب ژاول به روش فوق اهمیت دارد، دقت در کنترل، به هنگام تولید آن است زیرا چنانچه تزریق کلر قبل از خاتمه عمل متوقف نشود، واکنش برعکس شده و بسرعت دما بالا می‌رود و محصول از بین می‌رود. حسگری که اوپراتور واحد تولید آب ژاول را در قطع به موقع تزریق گاز کلر یاری می‌دهد ORP نام دارد و بر اساس اکسایش /کاهش کار می‌کند.

اگر pH به حدود ۱۲/۲ تا ۱۲ برسد واکنش پایان یافته‌است. از آنجائیکه هرچه محیط سردتر باشد واکنش نیز بهتر صورت می‌گیرد بایستی دقت شود تا دما از ۴۲ درجه سانتیگراد بالاتر نرود. در یک تولید نرمال، گاز کلر از حدود ۲۰ درجه شروع شده و در دمای ۴۲ درجه پایان می‌گیرد.

مخزن آب و نمک >> الکترولیز >> تصفیه آب نمک >> راکتور تهیه هیپو کلریت سدیم >> محلول اصلی الکترولیز

در فرایند کلر آلکالی با استفاده از نمک طعام که ماده اولیه این واحد می باشد و پس از استخراج از معادن بصورت نمک آسیاب شده به کار خانه حمل می گردد عمل الکترولیز انجام می شود. نمک در مخازن مخصوص در آب حل شده و بصورت اشباع با غلظت ۳۰۰ گرم در لیتر می آ ید. سپس این محلول تصفیه و درنهایت الکترولیز می شود. نمک اولیه ۹۸ % خلوص دارد و بیشتر ناخالصی های موجود در نمک یون های منیزیم و کلسیم می باشد این خالص سازی از هزینه بالایی بر خوردار است، چرا که نباید سختی آب برای ورود به پروسس الکترولیزبیشتر از ۵۰ قسمت در بیلیون (۵۰ppb) باشد در نتیجه جهت تشکیل رسوبهای کربنات کلسیم و کربنات منیزیم از کربنات سدیم و سود جهت کنترل PH استفاده می شود. بدین تر تیب تمامی کاتیونهای ناخالصی در زیر تانک جمع می شوند. از مواد دیگر مزاحم غشا الکترو لیز سولفات سدیم میباشد که مقدار آن در نمک نباید از ۰٫۷%بیشتر باشد.
الکترولیز با استفاده از غشا پیشرفته ممبراین memberane (غشا هایی که بصورت انتخابی یونها را از خود عبور می دهند) صورت میگیرد به همین سبب محصو لات تولید شده دارای خلوصی بالا ومطابق استاندارد های بین المللی می باشد . علاوه بر تفاوتهایی که در طراحی مکانیکی سیستم های ممبراین با روش جیوه ای است.مزیت این روش عاری بودن محصو لات از اکسید جیوه و همچنین صرفه جویی در مصرف انرژی است. در عین حال با مصرف بسیار بالای آب و برق در پروسه ،آب و برق مصرفی را نیز باید جزو مواد اولیه این واحد بشمار آورد. بخش اصلی این واحد سلول الکتریکی است که با استفاده از خاصیت غشائی انتخاب یون عمل میکند. سلول بکار رفته توسط واحد سازنده غشاء اسید می باشد که (NAFION) پروفلوئورسولفونیک اسید دارای قدرت مکانیکی بالا مصرف انرژی پائین و راندمان بالاست. علاوه بر این هوا نیز بدون وارد آوردن خسارت می تواند غشاء را خشک کند.
از محصولات واکنشهای انجام شده درالکترولایزرها گاز کلر ، هیدروژن و محلول محلول سود سوز آور است که مواد دیگری از آنها قابلیت تولید دارد.

NACLO-) -1 ) محلول آب ژاول:هیپو کلریت سدیم
ازترکیب محلول سود سوزأور باگاز کلر در برج مخصوص
HCL ) -2 ) اسید کلرید ریک: جوهر نمک
از ترکیب مستقیم گاز کلر و هیدروژن بدست می آید این واکنش می تواند در یک را کتور انجام بگیرد.
Cl2 ) -3 ) کلر مایع:
گاز کلر پس از فشرده شدن توسط کمپرسور ، وارد برج خشک کن شده با اسید سولفوریک ۹۸ % کاملاً خشک و به کندانسور هدایت میگردد سپس تا ۳۱ سانتیگراد سرد و به حالت مایع در می آید.
۴ -( FeCl3 ) کلرور فریک :
از ترکیب اسید سولقوریک با آهن،کلرور فرو تهیه و سپس آنرا با گاز کلر اکسید نموده تا به کلرورفریک با غلظت ۴۰ % تبدیل گردد.
۵ -محلول سود سوز آور:(کاستیک سودا محلول NaoH) این محلول در کاتد الکترولیز با غلظت ۳۰ % تهیه ودر واحد تغلیظ کننده اولیه به ۴۵ % تبدیل میگردد.
۶ -سود پرک:کاستیک سودا پرک .

آب اکسیژنه همان وایتکس است؟
جواب این سوال منفی است. این دو ماده را با یکدیگر اشتباه نگیرید. وایتکس با نام علمی سدیم هیپوکلریت و آب اکسیژنه با نام علمی هیدروژن پر اکسید از نظر ساختا و کاربرد ها با یکدیگر تفاوت های زیادی دارند.

با این حال هر دوی این مواد اکسید کننده هستند و می توانند در شوینده ها نقش خاص خود را به دلیل ویژگی های منحصر فردی که دارند بازی کنند.

اصلی ترین تفاوت این دو ماده این است که پراکسید هیدروژن گاز کلر آزاد نمی کند. هیپوکلریت سدیم معمولاً برای بهداشت آب، سفید کردن کاغذ، نگهداری مواد غذایی، کاربرد های پزشکی و تمیز کردن و نظافت بیمارستان ها استفاده می‌شود. وایتکس در شست و شوی لباس های سفید به خصوص روپوش های آزمایشگاهی کاربرد عمده ای دارد.راز Whitex روشن کننده های نوری است که باعث می شود پارچه سفید روشن (بدون هیچ گونه زردی) به نظر برسد. Whitex (با همین برند) به طور خاص طراحی شده است تا پارچه های قابل شستشو را برای مدت طولانی تری روشن تر نگه دارد.این ماده برای پارچه هایی از جنس : نایلون، استات، ابریشم مصنوعی، ابریشم، پشم، کتان و پنبه استفاده می شود. شیمیایی تهران ماده اولیه ساخت وایتکس موجود در سوپر مارکت ها (یعنی همان سدیم هیپوکلریت ) را با قیمت و کیفیت عالی به فروش می رساند.

پراکسید هیدروژن معمولاً به طور مشابه در بهداشت آب و روش های پزشکی به دلیل خاصیت ضد عفونی کنندگی ای که دارد استفاده می شود.
H2O2 در صنایع غذایی برای تمیز کردن و آماده سازی سطوح کاربرد دارد. در صنعت نظافت و بهداشت از پراکسید هیدروژن به عنوان ضدعفونی کننده سطح نیز استفاده می شود.